ABU DABİ, 18 Kasım 2026 (WAM) -- etisalat UAE ve Halife Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, yapay zekâ tabanlı (AI-native) 6G ağlarına yönelik hakemli bir yol haritasını ortaklaşa yayımladı. Çalışma, yapay zekânın gelecekteki mobil ağların temeline nasıl entegre edilebileceğini ve bu sayede ağların talebi önceden kestirebilmesini, performansı optimize edebilmesini, olası arızaları öngörebilmesini ve daha özerk çalışabilmesini ele alıyor.
Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü'nün (IEEE) Open Journal of the Communications Society dergisinde yayımlanan çalışma, kullanıcı trafiğini taşıyan, bağlantıları kontrol eden ve operasyonları yöneten katmanların yanında konumlanan, “AI-plane” adlı özel bir yapay zekâ katmanı üzerine kurulu. Çalışma; operatörlere, tedarikçilere ve standart kuruluşlarına 6G ağlarının nasıl kendi kendine öğreneceği, karar vereceği ve harekete geçeceğine dair tek bir referans sunuyor.
etisalat UAE Teknoloji Direktörü ve çalışmanın ortak yazarlarından Marwan Bin Shakar, “Her mobil teknoloji kuşağı ağları daha hızlı hale getirdi. 6G ise onları düşünebilir kılan ilk kuşak. Zekâ mimarinin bir parçası olduğunda ağ, müşteriler fark etmeden talebi öngörebilir, arızaları tahmin edebilir ve kendini düzeltebilir” dedi. Halife Üniversitesi Rektör Yardımcısı (Provost) Prof. Bayan Sharif ise iş birliğinin değerinin titiz akademik araştırmayı telekomünikasyon sektörünün gerçek sorunlarıyla buluşturmasında yattığını, bu tür üniversite-sanayi ortaklıklarının BAE'nin gelişmekte olan dijital teknolojilere katkısını güçlendirdiğini söyledi.
Çalışma, nihai hedefi ağların hizmetleri kendi kendine planladığı, sunduğu, güvence altına aldığı ve yeniden tesis ettiği; insan operatörlerin ise amaç belirlediği, politika oluşturduğu ve istisnaları yönettiği özerk bağlantı olarak tanımlıyor. TM Forum'un altı seviyeli özerklik ölçeğini kullanan önerilen mimari, doğrulanmış alanlarda 3-4. seviyeleri, uzun vadede ise rutin operasyonlar için 4-5. seviyeleri hedefliyor. Çalışma, bağlı cihazlardan buluta kadar dört katmana dağıtılmış yapay zekâ ajanlarından oluşan bir referans mimari ile yapay zekâ modelleri için tam yaşam döngüsü yönetimi öngörüyor. Temel bileşenlerden biri olan ağ dijital ikizi, canlı ağın sürekli senkronize edilen bir kopyası olarak operatörlerin yeni yapay zekâ modellerini canlı trafiğe uygulanmadan önce, gölge modda çalıştırma dahil, eğitip test etmesine imkân tanıyor.
Çalışma, yapay zekâ tabanlı tasarımı ITU IMT-2030, 3GPP Sürüm 18-21, O-RAN Alliance, AI-RAN Alliance ve ETSI gibi standardizasyon çerçeveleriyle ilişkilendiriyor. Üç aşamalı yol haritası; araştırma ve prototipleme (2026-2027), standardizasyon ve ticari öncesi denemeler (2027-2029) ile ticari yaygınlaştırma ve gelişim (2029-2032 ve sonrası) aşamalarından oluşuyor. Çalışma, BAE'de TDRA koordinasyonundaki 6G çerçevesi kapsamında geliştirildi.
Yayın, etisalat UAE ve Halife Üniversitesi'nin 2026'daki üç bölümlük araştırma serisini tamamlıyor. Temmuz'da yayımlanan ilk çalışma entegre algılama ve iletişimi incelemiş, Ekim'de NYU Abu Dabi iş birliğiyle yayımlanan ikinci çalışma ise ağ kapasitesini artırmak için santimetre dalga spektrumunun kullanımına yönelik bir mühendislik çerçevesi sunmuştu.
(Kaynak: WAM.ae)
TR
EN
AR
RU
ZH
DE
FR
ES
HI
FA