هنگامی که یک تهدید هوایی در ۷ مارس امسال عملیات فرودگاه دبی را مختل کرد، بیش از هفت هواپیما در آسمان بودند و سوختشان رو به اتمام بود، در حالی که پنج هواپیمای دیگر روی باند آماده برخاستن بودند. تیم‌های امنیتی فرودگاه با چالشی فوری روبه‌رو بودند: محافظت از مسافران همزمان با تحول اوضاع.

بیش از هشت ماه بعد، سرتیپ حسین احمد بوحسین الفلاسی، دستیار مدیر در امور عملیات اداره کل امنیت فرودگاه‌های پلیس دبی، روز دوشنبه ۱۶ نوامبر در یک پنل در اجلاس جهانی پلیس در مرکز تجارت جهانی دبی، نحوه مدیریت این بحران را تشریح کرد.

او گفت هماهنگی میان تیم‌های فرودگاه، نیروهای مسلح، کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی و سایر نهادها به آن‌ها کمک کرد تا وضعیت را بدون هیچ‌گونه تلفات یا مصدومیت مدیریت کنند. او تأکید کرد که حفظ جان انسان‌ها در اولویت بود؛ تأسیسات را می‌توان تعمیر کرد، اما جان انسان‌ها جایگزین‌پذیر نیست.

الفلاسی در نشستی با عنوان «باز نگه داشتن شریان‌ها: حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و حریم هوایی در شرایط حمله» گفت این بحران تیم‌های فرودگاه را ملزم کرد که در کنار طرح‌های تخلیه موجود، ترتیبات پناه‌گیری نیز تدوین کنند.

به گفته او، ده‌ها نقطه پناهگاه ایجاد شد. ارتباط مستقیم با نیروهای مسلح و کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی به تیم‌ها امکان داد بر اساس هشدارها اقدام کنند و مسافران و کارکنان را ظرف شش تا هفت دقیقه به پناهگاه منتقل کنند.

او همچنین به سامانه OneDXB فرودگاه اشاره کرد که شرکا را در قالب یک ساختار رهبری واحد گرد هم آورد تا از تصمیم‌گیری سریع پشتیبانی کند. او گفت این تجربه اهمیت بررسی مشترک چالش‌ها، آموزش رهبران آینده و تضمین انتقال سریع اطلاعات میان سازمان‌ها را بیش از پیش نشان داد.

سرتیپ ستاد خلبان عبدالناصر الحمیدی، سخنگوی رسمی وزارت دفاع امارات متحده عربی، گفت همکاری مؤثر در زمان بحران به کاری بستگی دارد که مدت‌ها پیش از آغاز آن انجام شده است.

او گفت نهادهای نظامی، پلیس، امنیتی و غیرنظامی باید از پیش با یکدیگر آموزش ببینند و همکاری کنند. انتظار اینکه آن‌ها برای نخستین بار در یک وضعیت اضطراری به‌طور کارآمد با هم کار کنند، غیرواقع‌بینانه خواهد بود. در حالی که نیروهای مسلح با تهدیدهای هوایی مقابله می‌کردند، نهادهای دیگر در پشت جبهه برای پشتیبانی از بازیابی و تداوم زندگی روزمره فعالیت می‌کردند.

الحمیدی اطلاع‌رسانی عمومی را نیز بخشی اساسی از واکنش به بحران توصیف کرد. به گفته او، فقدان اطلاعات موثق زمینه را برای شایعات فراهم می‌کند و از این رو اطلاع‌رسانی به‌موقع و پیامی یکسان در میان نهادها اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف، اطمینان‌بخشی به مردم و در عین حال حصول اطمینان از این بود که اطلاعات منتشرشده بر عملیات در جریان تأثیر نگذارد.

طلال الحمادی، معاون رئیس در امور توسعه ترافیک هوایی در شرکت خدمات ناوبری هوایی دبی، گفت حفاظت از زیرساخت‌ها به معنای حفاظت از حریم هوایی‌ای است که فرودگاه‌ها را به هم متصل می‌کند.

او گفت تصمیم‌ها درباره محدود کردن حریم هوایی باید هواپیماهایی را که در حال پرواز بودند در نظر می‌گرفت، از جمله ارتفاع آن‌ها، گزینه‌های فرود جایگزین و اینکه آیا می‌توانستند در انتظار دستورالعمل‌ها در هوا بمانند. این تصمیم‌ها به هماهنگی با مقام‌های نظامی و هوانوردی غیرنظامی و اطلاعات موجود در آن لحظه بستگی داشت.

برای آماده‌سازی کنترل‌کنندگان در برابر موقعیت‌های ناآشنا، DANS از شبیه‌سازی سریع (fast-time) برای آزمودن سناریوها در محیطی کنترل‌شده استفاده می‌کند و پس از آن شبیه‌سازی بی‌درنگ با مشارکت کنترل‌کنندگان انجام می‌شود. این تمرین‌ها به تیم‌ها امکان می‌دهد پیش از مواجهه با موقعیت‌های مشابه در عملیات واقعی، اشتباهات را شناسایی و برطرف کنند.

سرتیپ دکتر هشام السویدی، معاون مدیر امور اضطراری در اداره کل امنیت حفاظتی و شرایط اضطراری، توضیح داد که تیم‌های تخصصی بحران چگونه به تسریع واکنش کمک کردند.

تیم‌ها در قالب سلول‌هایی سازمان‌دهی شدند که به رهبری ارشد متصل بودند و این امر به متخصصان امکان می‌داد بدون عبور از زنجیره‌های طولانی اداری، به‌طور مستقیم اطلاعات را تبادل و هماهنگی کنند. نیروهای مستقر در سراسر امارت برای ارزیابی حوادث، انتقال اطلاعات و پذیرش مسئولیت در میدان آموزش دیده بودند، در حالی که تیم‌های دیگر برای بازگرداندن فعالیت‌ها به روال عادی تلاش می‌کردند.

السویدی گفت رویدادهای اوایل امسال همچنین نشان داد که با تغییر ماهیت تهدیدها، به همکاری نزدیک‌تر میان پلیس و نیروهای مسلح نیاز است.

محمد المهیری، مدیر ارشد کسب‌وکار در حوزه ایمنی و امنیت عمومی شرکت Presight، گفت فناوری تنها زمانی می‌تواند از تصمیم‌گیری سریع پشتیبانی کند که کاربران به اطلاعات آن اعتماد داشته باشند و محدودیت‌هایش را درک کنند.

او گفت سامانه‌ها باید با همکاری تیم‌های عملیاتی توسعه یابند، با رویه‌های آن‌ها هماهنگ شوند و پیش از وقوع بحران آزمایش شوند. فرماندهان نیز باید بدانند داده‌ها چگونه مدیریت می‌شوند، چه کسانی به آن‌ها دسترسی دارند و چه محدودیت‌هایی برای ابزارهای خودکار تعیین شده است. بدون این اطمینان، تصمیم‌گیرندگان ممکن است وقت خود را صرف درخواست از دیگران برای بررسی مجدد اطلاعاتی کنند که از قبل روی صفحه‌نمایششان نشان داده می‌شود.

المهیری گفت هوش مصنوعی باید به انسان‌ها کمک کند اطلاعات را پردازش کنند و سریع‌تر اقدام کنند، در حالی که مشارکت انسانی همچنان بخشی از فرایند تصمیم‌گیری باقی بماند.

(منبع: خلیج تایمز)